Yas Süreci İçin Öneriler

Normal bir yas sürecinde olan kişilerin uzman yardımı almasına gerek yoktur. İnsan yas sürecini tek başına atlatabilecek güce ve adapte olma yeteneğine sahiptir. Çoğunlukla sosyal destek yeterli gelir ve yas süreci sağlıklı şekilde atlatılır.  Patolojik ve travmatik yas süreçlerinde ise uzman yardımı alınması oldukça önemlidir.

Kayıplar özellikle aile içinde ciddi sıkıntılara yol açabilir. Herkes yas tutarken aile arasındaki ilişki zorlaşır ve iletişim kopuklukları sorunlara yol açabilir.  Bu yüzden açık iletişim yas sürecinde oldukça önemlidir. Yas sürecindeki kişilere sabır göstermek, onlarla empati kurmak ve onlara güven vermek gerekir çünkü aile içindeki herkes kendi yöntemiyle yas süreciyle baş eder. Yas sürecinde yapılabilecek bazı şeyler;

 

  1. Kayıplar tek başına yaşanmamalıdır. Yakınlarınıza ve güvendiğiniz insanlara nasıl hissettiğinizi anlatın, onlarla duygularınızı paylaşın.
  1. Sevilen kişinin ölümüne rağmen hayatın devam ettiğinin farkına varılmalıdır.
  1. Yas süreci yüzünden gelecek planları olumsuz şekilde etkilenmemelidir.
  1. Ölen kişi ile olan anılar hatırlanmalı ve ölen kişi anılmalıdır.
  1. Kaybı hatırlatan yerlerden, eşyalardan ve kişilerden uzaklaşmak yalnızca yas sürecini geciktirir ve ileride kişiyi daha kötü hissettirir.
  1. Fiziksel ihtiyaçlar mutlaka karşılanmalıdır. Uykusuz veya aç kalınmamalıdır.
  1. Kayıp hakkında konuşmak yas sürecinin başlamasına ve tamamlanmasına sebep olur bu sebeple ölen kişi hakkında konuşmaktan kaçınmamak gerekir.
  1. Ölen kişiyi hatırlatan uyaranları yok etmemek gerekmektedir. Fotoğraflar ve onu hatırlatan tüm eşyalar ile temas etmek kabul süreci ve yas sürecinin tamamlanması için gereklidir.
  1. Ölümü kabul etmek ve yas sürecini sağlıklı götürmek için cenazeye katılmak, mezarlığa gitmek ve ölen kişiyle vedalaşmak önemlidir.
  1. Yas sürecine hazırlıklı olmak adına daha önce yas süreci yaşayan insanlarla konuşulabilir.
  1. Kaybı hatırlatan özel günler tek başına geçirilmemelidir ve o günlerde ölen kişiyi hatırlatan aktiviteler yapmaktan kaçılmamalıdır.
  1. Yas tepkilerinin normal olduğunu asla unutmamak gerekir. Ağlamak, mezarı ziyaret etmek, mutsuz ve isteksiz olmak oldukça normaldir.
  1. Yavaş da olsa normal yaşama geri dönülmeli ve eski rutinler devam etmelidir.
  1. Akıl dağıtmak, fazlaca alkol tüketmek veya fazla çalışmak yas sürecini yok saymaya çalışmaktır ve bu durum insanları daha kötü etkiler.

 

Yas süreciyle ilgili en önemli konu amacın ölen kişiyi unutmak olmadığını bilmektir. Amaç bu kaybın varlığı ve farkındalığı ile yaşamayı öğrenmektir. Ölüm her insan için oldukça zor olsa da yaşamın doğal bir parçasıdır ve yas da ölüm sonrası gelen doğal bir süreç ve tepkidir.

 

 

  • Zara, A.(2011). Kayıplar, Yas Tepkileri ve Yas Süreci, Yaşadıkça, 73-90.
  • Bildik, T. (2013). Ölüm, Kayıp, Yas, ve Patolojik Yas, Ege Tıp Dergisi, 52(4):223-229.

 

Open chat