Paranoid Kişilik Bozukluğu

Kuşkucu alıngan ve kuruntulu kişilerin başkalarının davranışları ve tutumlarından kendilerine bir zarar gelebileceği kuşkusu taşımaları durumudur. Bu kişiler aşırı dikkatli, savunmacı ve tetiktedirler. Başkalarının en ufak davranışı onlara yapılan olumsuz bir davranış olarak görürler. Genellikle oldukça kıskanç kişilerdir. Şakayı kaldıramayan, çabuk eleştiren ve soğuk kişilik özellikleri vardır. Kısaca başka insanlardan kötü niyetli hareketler beklemektedirler. Düşüncelerinin yanlış olduğuna dair kesin kanıtları olmasına rağmen bunlara inanmazlar.

 

Belirtileri Nelerdir?

 

  • Diğer insanlara karşı inanılmaz büyüklükte güvensizlik

 

  • Kavgacı, şüpheci ve kinci tutum

 

  • Başkalarının ona zarar vereceği inancına çok zaman ayırma

 

  • Partnerin sadakatsiz olduğu inancı

 

  • Verilen bilgilerin kötü amaçlarla kullanılacağına dair inanç

 

  • Bu hezeyanların tartışılması halinde öfkelenmek

 

  • Farkındalık sahibi olmama

 

 

Bu paranoyalar gerçek değildir fakat hayatta karşılaşılması mümkün olan şeylerdir. Konu ne ile ilgiliyse hayatın sadece o kısmı etkilenir. Yani partnerinin onu aldattığı ile ilgili hezeyan yaşayan kişilerin iş ilişkileri ve sosyal ilişkileri bozulmaz sadece partneriyle ilişkisi bozulur. Bu sorun geç yaşta başlar ve en az 1 ay görülmesi gereken uzun süreli bir bozukluktur. Bu bozukluğa sahip kişilerin öfke ve şiddet düzeyi oldukça fazladır. Bunun sebeplerinden biri ise bu kişilerin herkesi olası tehdit olarak görmesi ve her an onlara yapılacak bir saldırıya hazır olmasıdır.

 

Paranoid Bozukluk Neden Olur?

 

Her hastalıkta olduğu gibi paranoid bozuklukta da genetik, biyolojik ve psikososyal faktörler ön plandadır. Genetik faktörlere bakıldığında kişinin akrabalarında şüphe, kıskançlık gibi özellikler oldukça sık görülmektedir.

Biyolojik faktörlerde ise kişinin yaşadığı nörolojik rahatsızlıklar, endokrin ve metabolizma hastalıkları, vitamin yetersizlikleri ve madde kullanımı gibi durumların paranoid bozukluğa sebep olabileceği bilinmektedir.

Psikososyal olarak kişinin aşırı duyarlı, şüpheci, özgüvensiz, asosyal ve insanlara güvenmeyen yapısı dikkat çekmektedir.

 

Paranoid Kişilik Bozukluğun Tedavisi

 

Bu kişilere psikiyatri müdahelesi gerekmektedir. Bu durumun altında yatan organik sebebin bulunması gerekmekte ve buna göre bir ilaç tedavisi uygulanması gerekmektedir. Kişinin özgüven sorunları konuşulmalı ve özgüveni yükseltmeye yönelik davranışların konuşulması gerekmektedir. Şüphecilik ve güvensizliğin altında yatan psikolojik sebeplerin araştırılması ve çözülmesi gerekmektedir. Duygularının farkına varmak ve onları kabul etmek üzerine çalışılmalıdır.

 

 

 

 

Uzman Klinik Psikolog Tilbe Çankaya

 

 

 

 

Sarkar, J., Adshead, G. (2012). Clinical Topics in Personality Disorder, Bell & Bain Limited, Glasgow.

Open chat