Mevsimsel Duygudurum Bozukluğu

Sonbahar ve kış mevsimlerinde neden mutsuz oluruz? Sonbahar ve kış mevsimlerinin değişiklikleri sadece doğa üzerinde olmaz. Bu mevsimler insanları da fiziksel ve psikolojik olarak etkilemektedir. İnsan üzerindeki etkiler en çok kış mevsiminin uzun olarak yaşandığı bölgelerde görülür. Mevsimsel duygudurum bozukluğu güneş ışığının azalmaya başladığı mevsimlerde yaşanan bir bozukluktur. Bu bozukluğun özelliği depresyon atağının mevsime bağlı olarak başlayıp bitmesidir. Mevsimsel duygudurum bozukluğu en çok kadınlarda görülür.

 

Mevsimsel Duygudurum Bozukluğu Neden Olur?

Sebebi kesin olarak bilinmese de araştırmalara göre kalıtım, hayat stresi ve biyokimyasal sorunlar hastalığın sebepleri arasındadır. Bazı kişilerde biyokimyasal sorunlar kış aylarında ortaya çıkmaktadır. Beyinde bulunan epifiz bezi melatonin hormonu üretmektedir ve bu bez karanlık ortamlarda daha fazla hormon üretir. Melatonin hormonu kişileri sakinleştiren, uykusunu getiren, bitkin ve yavaş yapan bir hormondur. Bu hormonun fazlalığında uzun süreli uyku bile yetersiz gelmekte ve kişinin ruh hali olumsuz olmaktadır. Güneşli günlerde epifiz bezine iletilen güneş ışığı melatonin üretimini azaltır ve serotonin üretimini arttırır. Bu sebeple mevsimsel duygudurum bozukluğu sonbahar ve kış mevsimlerinde ortaya çıkar.

 

Mevsimsel Duygudurum Bozukluğunun Belirtileri Nelerdir?

  • Uykunun artması
  • Sürekli mutsuzluk hali
  • Kendini değersiz hissetme
  • Suçluluk duygusunun baskın olması
  • Enerji azalması
  • İştahta değişimler
  • Anksiyete
  • Konsantre olmada bozukluklar
  • Ölüm ve intihar düşünceleri
  • İşlevselliğini kaybetme
  • Dışarı çıkmak istememe
  • Sevilen aktivitelerden uzaklaşma
  • Öfkeli olma
  • Somatik semptomlar görülmesi
  • En az 3 yıl içinde 3 veya fazla atak geçirilmiş olması
  • Bu atakların hep aynı dönemde gerçekleşmesi

 

Mevsimsel Duygudurum Bozukluğunun Tedavisi

 

Öncelikle kış aylarında ışıklı ortamlarda bulunmaya çalışılmalıdır. Sosyal destek alınması oldukça önemlidir. Yeni aktiviteler bulmak, hobiler edinmek ve bulunulan ortamları iç açıcı hale getirmek oldukça önemlidir. Bu durum geçici olsa da hayatı ve kişinin işlevselliğini oldukça kötü etkileyebilir bu sebeple profesyonel yardım almak çok önemlidir. Spora gitmek, hobi edinmek, ışıklı ortamlarda durmak kısa süreli çözümler olduğu için terapi desteği görmek gerekmektedir.

 

 

Uzman Klinik Psikolog Tilbe Çankaya

 

 

 

 

Ekinci, M., Okanlı, A, Gözüağca, D. (2004). Mevsimsel Depresyonlar ve Başetme Yolları, Atatürk Üniv. Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 8(1): 109-112.

 

Partonen, T., Lönnqvist, J. (1998). Seasonal Affective Disorder A Guide to Diagnosis and Management, Disease Management, 9(3):203-212.

Open chat