Beden Dismorfik Bozukluğu

Beden dismorfik bozukluğu kişilerin bedenleriyle ilgili ufak kusurları sürekli olarak düşünmesi durumu ve bunun yarattığı mutsuzluk ve sıkıntı olarak bilinmektedir.  Bu durum vücuttaki sıkıntıyı sürekli olarak düşünme açısından obsesyonlara, sürekli aynada kendini kontrol etme davranışı açısından da kompülsiyonlara benzemektedir. Beden dismorfik bozukluğu olan kişiler

varsaydıkları kusurları kapatmak için oldukça fazla uğraşırlar. Bu durum zaman zaman sanrısal boyutlara varmaktadır. Hastalığın başlangıç yaşı 16-18 yaş arası olsa da uzmana başvurma zamanı erişkinliğe dayanır. Beden dismorfik bozukluğunun daha çok kadınlarda görüldüğü algısı tamamen yanlıştır çünkü iki cinsiyette de eşit olarak görülmektedir.

 

Beden Dismorfik Bozukluğu Belirtileri

  • Hayali veya hafif kusurları orantısız şekilde abartmak
  • Bu hayali veya hafif kusur ile sürekli uğraşmak
  • Bu durumun kişinin işlevselliğini etkilemesi
  • Bedensel kusurların başkaları tarafından görülmesi kaygısı yaşamak
  • En çok cilt, yüz, saç ve burun gibi yerlerinden rahatsızlık duymak
  • Vakaların çoğu estetik cerraha başvurmuştur
  • Kusurları gizlemek için tekrarlayıcı ve zaman alan davranışların bulunması
  • Aynaya baktığında kaygı duymak

 

 Beden Dismorfik Bozukluk Neden Olur?

 Beden dismorfik bozukluğun neden olduğu kesin olarak bilinmemektedir. Fakat kötü yaşam olayları, bilişsel bozukluklar ve öğrenilen davranışlar sonucu gelişebileceği düşünülmektedir. Yaşanan travmaların beden dismorfik bozukluğa sebep olabileceği de düşünülmektedir. Çocukluk çağında dalga geçilen, şiddete maruz kalan, etraftaki çocuklarla ilişki kurmakta zorluk yaşayan, sosyal desteği olmayan ve istismara uğramış kişilerde beden dismorfik bozukluğu daha fazla görülmektedir. Aynı zamanda beden dismorfik bozukluğu öğrenme ile de gerçekleşebilir. Kendisi ile ilgili olumsuz beden algısına sahip bireyler diğer insanların davranış ve sözleri ile bu algıyı oluşturmuş olabilirler.

Nasıl Tedavi Edilir?

 Tedavinin asıl amacı kişinin bu düşüncelerinin esas nedenini fark ettirebilmektir. Kişinin güvenlik arama davranışlarını, kompülsiyonlarını ve kaçınma davranışlarını bulmak ve bunları kişiye fark ettirmek gerekmektedir. Kişinin geçmişte yaşadığı kötü olayları veya beden dismorfik bozukluğa sebep olabilecek geçmiş yaşantılarının tekrar konuşulması gerekir. Bu geçmiş olayları şimdiki zaman için yorumlamak ve yetişkin hal ile görebilmek farkındalık kazanmak için gereklidir. Aynı zamanda bu olaylara yetişkin gözünden bakmak geçmiş yaşantıların getirdiği travmatik etkiyi azaltabilir.

Beden dismorfik bozuklukta işinin dikkatini kendinden başka yönlere çekmeye çalışmak da oldukça önemlidir. Aynaya bakmak gibi kompülsif davranışların azaltılması tedavi için büyük önem sağlar. Özellikle kişilerin rahatsız oldukları beden parçalarını saklama davranışlarını kademeli olarak engellemek gerekmektedir. Bütün bu tedavi yöntemleri bir uzman eşliğinde ve bir terapi sürecinde yapılmalıdır.

 

  • Kişi kendisi ile çok fazla ilgilenmeye başladıysa
  • Belirli hafif kusurlara aşırı takılıyorsa
  • Olmayan kusurlar için kaygı duyuyorsa
  • Kusurları kapatmak için ekstra çaba harcıyorsa
  • Bütün bu davranışlar yüzünden işlevselliğini yitirdiyse bir uzmana başvurup terapiye başlamalıdır.

 

 

 

 

Uzman Klinik Psikolog Tilbe Çankaya

 

 

 

Ray, P., Demirkol, M, Tamam, L. (2012). Beden Dismorfik Bozukluğu, Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 4(4):547-565.

 

Karamustafalıoğlu, O., Karamustafalıoğlu, N. (2000). Beden Dismorfik Bozukluğu, Düşünen Adam, 13(2):107-109.

Open chat