Anoreksiya Nervoza

Yeme Bozuklukları arasında en yüksek ölüm oranına sahip olan bozukluk anoreksiya nervozadır. Psikolojik rahatsızlığının dışında çok ciddi tıbbi sıkıntılar yaşatmaktadır. Anoreksiya nervoza bütün yeme bozuklukları gibi bir çok uzmanın bir arada çalışması gereken ve kişinin bir çok alanda yardım alması gereken bir konudur. Anoreksiya nervoza hastasının durdurulamayan bir zayıflama isteği vardır. Zayıflamak için her yol denenir ve bu yolların sonunda beden ağırlığının büyük miktarını kaybeder. Kişi kusma, laksatif ve diüretik kullanma, aşırı egzersiz, besinsiz kalma gibi yollara başvurur. Beden ağırlığı olması gerekenden oldukça düşüktür. Beden ağırlığının yaklaşık %30’u ile %50si kayba uğrar. Beden kitle indeksleri normalin oldukça altındadır. Yetişkin bireylerde 20-25 arasında olması gereken beden kitle indeksi anoreksiya hastalarında 17lere kadar düşmektedir. Anoreksiya hastaları zayıf olduklarını inkar eder ve zayıflama isteklerine devam ederler. Bu kişilerin beden imgesi oldukça bozuktur ve bu bozukluk tedaviyi oldukça zorlaştırmaktadır.

 

Anoreksiya Nevroza Hastalarının Özellikleri

 

  • Hastalıklarını reddederler
  • Tedaviye oldukça dirençlidirler
  • Yemeklerini ufak parçalara ayırabilirler
  • Kalori hesaplarlar
  • Yaşlarından küçük görünürler
  • Saçları azalmıştır
  • Ciltleri solgundur
  • Vücut ısıları düşüktür
  • Hormon sorunları yaşarlar

 

Nedenleri

Yeme bozukluklarında biyolojik yük, sosyal çevrenin etkileri ve psikolojik durum etkilidir. Toplumun mesajları, ailelerin baskıları ve akranların baskıları da oldukça etkilidir. Aile ve akran baskılarına medya yoluyla alınan baskılar eklendiğinde kişiler bu baskıları içselleştirir ve daha zayıf olması gerektiği algısına varır. Aşırı zayıf modeller ve ünlüler toplumda şişmanlığın etiketlenmesi ve zayıflığın yüceltilmesine sebep olmaktadır. Bu tür sebepler kişilerde özgüven düşüklüğüne, benlik saygısının azalmasına ve kötü görünüş düşüncelerine yol açmaktadır. Toplumun ve insanların bu hali kişilerde daha zayıf olma isteği ile birlikte yeme bozukluklarına sebep olmaktadır.

 

Anoreksiya Nervozanın tıbbi etkileri de oldukça ciddidir. Kişi yaşından küçük görünür, büyüme ve gelişmede sorunlar yaşar, beden ısıları oldukça düşüktür. Hipertansiyon, kabızlık, karaciğer enzimlerine yükseliş, anemi, kemik yoğunluğunda azalma ve kortizolde artış görülmektedir.

 

Belirtiler

  • Enerji alımı kısıtlanması ve bu durumun vücut ağırlığında ciddi düşüklük yaşatması
  • Kilo almaktan veya şişmanlamaktan çok korkmak
  • Belirgin şekilde düşük ağırlık olsa da kilo almamaya çalışmak
  • Kişinin vücut biçimi ve ağırlığı konusunda algısında bozukluk olması

 

Tedavi

Öncelik kişinin beslenme durumunun düzeltilmesidir. Hastalığı ciddi boyutta olan hastalarda hastaneye yatış şarttır. Anoreksiya hastasının kilosu normal sınırlara gelmesi tedavinin önceliğidir. Bozuk yeme davranışlarının değişmesi için beslenme uzmanı ve psikolog birlikte çalışmalıdır. Kilo kaybetmenin ve zayıflığın anlamı ve bu konular ile ilgili hatalı düşünceler değiştirilmelidir. Grup terapisi de Anoreksiya için oldukça etkili bir yöntemdir. Belirli kilo alma hedefleri konup bu hedeflerin başarılması beklenmektedir. Günlük kalori miktarı ayarlanmalı ve çoğu zaman yemeklerden sonra hasta gözlemlenmelidir. Aşırı zayıf ve kilo almada sorun yaşayan hastalar sonda ile beslenebilir. Hasta hastalığı konusunda eğitilir ve hastalığının belirtilerini sebeplerini öğrenir. Bunun amacı kişinin neden tedavi gördüğünü anlayabilmesini sağlamaktır.

 

 

 

 

 

 Uzman Klinik Psikolog Tilbe Çankaya

 

 

Maner, F.(2007). Yeme Bozuklukları, Reviews, Cases and Hypotheses in Psychiatry, 1(1):21-28.

 

Erbay, L., Seçkin, Y.(2016). Yeme Bozuklukları, Güncel Gastroenteroloji, 20,473-477.

Open chat