A Tipi ve B Tipi Kişilik

 Kardiyolog Meyer Friedman ve Kardiyolog Rosenman gözlemleri sonucu 2 tip kişilik olduğu fikrini ortaya atmışlardır. Bu fikir ilk defa oturma odası takımını tamir eden döşemecinin sandalyelerin çoğunun sadece önden yırtıldığını söylemesi ile ortaya çıkmış ve bu iki kardiyolog kalp hastalarının çoğunun endişeli olduklarını ve otururken zor zamanlar geçirdiklerini fark etmiştirler. Bu farkındalık iki tip kişiliğin oluşmasının temeli olmuştur ve tüm hastalarına baktıklarında iki tip davranış sergilediklerini fark etmişlerdir. Bu iki davranış tipine A tipi ve B tipi kişilik adını koymuşlardır.

A Tipi Davranış

Bu davranış biçimine sahip insanlar agresif, sabırsız ve çok iş odaklı olurlar. Kısa sürede çok iş başarmayı hedeflerler ve zaman baskısından hoşlanırlar. Oldukça fazla çalışır ve iş arkadaşlarından da bunu beklerler. Bu kişilerin beklemeye tahammülleri yoktur ve bu kişilere açık olunmalı, anlamsız rekabete girmemelidir.

A tipi davranış biçiminin temel özellikleri;

  • Bu kişilerin kesin bir konuşma tarzı vardır ve konuşurken bazı kelimelere aşırı vurgu yaptıkları bilinmektedir. Bu kişiler jest ve mimiklerini oldukça fazla kullanırlar.

 

  • Bu kişilerin kendileri için yüksek beklentileri vardır ve bunun gerçekleşmemesinden oldukça fazla rahatsız olurlar. Bu insanlar başarılardan kısa süreliğine memnun olurlar.

 

  • Bu kişiler kendisi ve diğerleri ile sürekli olarak yarış halindedirler. Durdurmaya çalışsalar da düşmanlık ve öfke gibi duygularını kontrol etmekte zorlanırlar.

 

  • Bu kişiler çoğunlukla benmerkezci olurlar.

 

A tipi kişiliğe sahip kişilerin doktora veya ruh sağlığı uzmanına gittikleri zor görülmektedir. Bu kişiler çoğu zaman kendilerini işlerine adamış ve geçinmesi oldukça zor kişilerdir.  Sevilmek yerine kendilerine saygı göstermelerini tercih ederler. Acele ile yemek yerler ve sağlıklarına zaman ayırmazlar. Bu kişilerde ülser, kalp hastalıkları ve yüksek tansiyon oldukça fazla görülmektedir. Her davranışları hızlı ve aceledir, sabahları hızlıca işe giderler ve yemeklerini bile acele ile ve zorunluluktan yerler.  A tipi kişiliğe sahip insanlar her daim işleri ile meşgullerdir. Kendileri için gittikleri doktorda veya arkadaş görüşmelerinde bile telefonlarından iş görüşmelerine devam ederler.

B Tipi Davranış Biçimi

Bu kişiler A tipinin tersidir. Bu kişiler sabırlı, övünmeyi sevmeyen, eğlenmek için uğraşan ve dinlenmeyi seven kişilerdir. B tipi kişilikler oyunları ve sporları kazanmak için değil eğlenmek için oynarlar.

 

  • A tipine göre daha az rekabetçi, kendini işlerine daha az adayan insanlardır
  • Zamana karşı daha az duyarlı olurlar
  • Sakin ve kararlı çalışırlar
  • Uysal ve daha az saldırgan olurlar
  • Katı kurallardan uzak dururlar
  • Davranışları esnektir
  • Kolay sinirlenmezler

 

İnsanlar tamamen A tipi veya tamamen B tipi kişiliğe sahip olamazlar. Sadece bu kişiliklere yatkın olurlar. Yani bu iki kişilik tipinden birine daha fazla eğilimleri olur. Yöneticilerin büyük çoğunluğu A tipi kişiliğe sahip olsa da en başarılı yöneticilerin B tipi kişiliğe sahip olduğu bulunmuştur. İki tür kişiliğinde kendi içinde başarılı ve başarısız, sağlıklı ve sağlıksız olduğu noktalar vardır. Bu sebeple iki türün de sağlıklı ve başarılı yönlerini benimsemek oldukça önemlidir.

 

 

 

 

Uzman Klinik Psikolog Tilbe Çankaya

 

 

 

Durna, U. (2005).  A tipi ve B tipi Kişilik Yapıları ve Bu Kişilik Yapılarını Etkileyen Faktörlerle İlgili Bir Araştırma, İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 19 (1): 275-290.A

Open chat